+31 85 130 67 62

GRATIS DEMO

GRATIS ADVIESGESPREK

DIGITAAL SCOREN

DIGITALE (NEURO-)PSYCHOLOGISCHE TESTEN

DIGITAAL SCOREN

WAIS-IV-NL, Wechsler Adult Intelligence Scale

Auteurs en uitgever

De WAIS staat voor Wechsler Adult Intelligence Scale en is een test voor het meten van de algemene intelligentie (IQ). De test is oorspronkelijk ontwikkelt door Amerikaans psycholoog David Wechsler. Het is een van de bekendste intelligentietests wereldwijd. De WAIS-IV (2012) bestaat uit 14 subtests die de cognitieve vaardigheden toetsen en twee optionele subtests. Hierdoor kunnen zowel de algemene intelligentie als deelgebieden van de intelligentie worden beschreven. De subtests van de WAIS-IV-NL meten uiteindelijk de factoren Verbaal Begrip, Perceptueel Redeneren, Werkgeheugen en Verwerkingssnelheid.

Verkrijgbaarheid

De WAIS-IV is uitgegeven door Pearson Clinical

Omschrijving

De test kan worden ingezet in arbeidssituaties, onderwijs, en gezondheidszorg. Er kunnen ook neuropsychologische en psychiatrische aandoeningen mee worden vastgesteld of het instrument kan als ondersteuning in de diagnostiek worden toegapast.

De totale afnameduur van een WAIS-IV duurt volgens de handleiding ongeveer 70 minuten maar kan bij het afnemen van klinische populaties aanzienlijk toenemen tot anderhalf tot twee uur. Daarom wordt er soms gekozen voor de verkorte versie. De Nederlandstalige handleiding geeft aan dat vijf van de 15 subtests optioneel zijn. Een alternatief om iedere subtest af te nemen, maar toch tijd besparen kan bijvoorbeeld middels de split-half-methode.

Schalen 

De WAIS-IV bestaat uit 14 subtests en twee optionele subtests (in blauw):

  1. Onvolledige tekeningen
  2. Woordenschat
  3. Symbool substitutie en coderen
  4. Incidenteel leren bestaande uit paren associëren en vrije reproductie
  5. Overeenkomsten
  6. Blokpatronen
  7. Rekenen
  8. Matrix redeneren
  9. Cijferreeksen (vooruit en achteruit)
  10. Informatie
  11. Plaatjes ordenen
  12. Begrijpen
  13. Symbool zoeken
  14. Cijfers en letters nazeggen
  15. Figuur leggen
  16. Symbool kopiëren

Er worden vier indexschalen onderscheiden:

  • Verbaalbegrip (subtest: 2, 5 en 10)
  • Perceptuele organisatie (subtest: 1, 6 en 8)
  • Werkgeheugen (subtest: 7, 8 en 14)
  • Verwerkingssnelheid (subtest 3 en 13)

Er worden drie IQ scores berekend: Verbaal IQ (VIQ), Performaal IQ (PIQ) en Totale IQ (TIQ).

  • Verbaal IQ is een indicator voor taalvaardigheid en bestaat uit de subtests: 2, 5, 7, 9 of 14, 10 en 12
  • Performaal IQ zegt iets over het ruimtelijk redeneervermogen, logisch denken en symbolisch en abstract denken. PIQ bestaat uit de subtests 1 en 3 of 13, 6, 8 en 11. Subtest 15 kan één van de andere subtests vervangen.
  • Totale IQ wordt berekend door het gemiddelde van het VIQ en PIQ.

Normen

Er zijn Nederlandse en Vlaamse normen voor de WAIS-IV. De leeftijd voor afname is 16 tot en met 84 jaar en 11 maanden. 1009 Nederlandse en 510 Vlaamse vrijwilligers.

Cotan beoordeling

De test is door de cotan beoordeeld: https://www.cotandocumentatie.nl/beoordelingen/b/14695/wechsler-adult-intelligence-scale–fourth-edition–nederlandstalige-bewerking/

Hoe wordt de test afgenomen?

De afname en scoring kunnen beide op papier of digitaal.

Mogelijkheden voor scoring
De test kan gescoord worden in QGlobal of het Roermond Score Programma. De WAIS-IV kan gratis worden gescoord via het RSPscorehulpje voor een periode van 3 maanden.

Link naar rapportage
https://www.rspscore.nl/wp-content/uploads/2021/04/Voorbeeldrapport_6_WAIS.pdf

Bronvermelding

https://www.pearsonclinical.nl/wais-iv-nl-wechsler-adult-intelligence-scale  

UCL – Utrechtse Coping Lijst

Auteurs en uitgever
De oorspronkelijke versie van de UCL is in1984 ontwikkeld door Schreurs, P.J.G., Van Willige, G. & Tellegen, B. De test is in 1993 herzien met nieuwe normen door Schreurs, P.J.G., Van Willige, G., Brosschot, J.F., Tellegen, B. & Graus, G.M.H. en is een bewezen hulpmiddel om voorkeurstijlen met betrekking tot coping inzichtelijk te maken.

Verkrijgbaarheid
De UCL is uitgegeven door Pearson Clinical en verkrijgbaar via www.pearsonclinical.nl

Omschrijving
De UCL is een vragenlijst die bestaat uit 47 items verdeeld over 7 schalen en brengt de cognitieve en gedragsmatige strategieën die mensen gebruiken om met probleemsituaties om te gaan in kaart.

Wat is coping?
Coping is de manier waarop iemand met problemen omgaat. Mensen kunnen hun copingstijl aan situaties aanpassen maar coping is tot op bepaalde hoogte een redelijk stabiel persoonlijkheidskenmerk van mensen. Copingstrategieën kunnen iemand helpen maar ook hinderen. De copingsstijlen hangen bijvoorbeeld direct samen met de stress die iemand ervaart en kunnen iets zeggen over de vatbaarheid voor en het verloop van ziektes.

Schalen (uitkomstmaten)

De UCL bestaat uit 7 subschalen met in totaal 47 items en worden beantwoord op een 4-puntsschaal bestaande uit de volgende antwoordmogelijkheden: 1 = “zelfden of niet” / 2 = “soms” / 3 = “vaak” / 4 = “zeer vaak”.

  1. Actief aanpakken (7 items)
    2. Palliatieve reactie (8 items)
    3. Vermijden, afwachten (8 items)
    4. Sociale steun zoeken (6 items)
    5. Passief reactiepatroon (7 items)
    6. Expressie van emoties (3 items)
    7. Geruststellende en troostende gedachten hanteren (5 items)

Normen

Er zijn verschillende normgroepen beschikbaar, onder andere naar geslacht, leeftijd en beroepsachtergrond. De test is bedoeld voor adolescenten en volwassenen vanaf 14 jaar oud.

  1. NS personeelsleden (N= 1075 mannelijke en 65 vrouwelijke medewerkers)
    2. Vrouwelijke verpleegkundigen (N=712)
    3. Eindexamenkandidaten uit Oost Groningen (N=865)
    4. Studenten (N=55).

Cotan beoordeling

De UCL is door de Cotan beoordeeld: https://www.cotandocumentatie.nl/beoordelingen/b/14210/utrechtse-coping-lijst/

Hoe wordt de test afgenomen?

De UCL is een vragenlijst die zowel op papier als digitaal kan worden afgenomen. De originele test kan worden gekocht via www.pearsonclinical.nl

Mogelijkheden voor scoring

De papieren versie van de UCL kan op papier gescoord worden met behulp van 7 sleutels verkrijgbaar via www.pearsonclinical.nl. Iedere ruwe schaalscore wordt omgezet op een vijf-punts-normeringsschaal lopend van “zeer laag” tot “zeer hoog”. De papieren versie en de digitale versie kunnen beide gescoord worden via het Roermond Score Programma. De UCL kan gratis een aantal keer gescoord worden via het RSPscorehulpje: https://www.rsp-score.nl/gratis-scoren.

Rapportage voorbeeld

https://www.rspscore.nl/wp-content/uploads/2021/04/Voorbeeldrapport_5_UCL.pdf

Bronvermelding

https://www.pearsonclinical.nl/ucl-utrechtse-coping-lijst
https://bsw.ugent.be/VVGP/UCL.pdf

 

WISC-V (Wechsler Intelligence Scale for Children)

Auteurs en uitgevers
WISC-V-NL staat voor Wechsler Intelligence Scale for Children, versie 5, Nederlandstalig en is uitgegeven door Pearson Clinical. De WISC V is een vervanging voor de WISC III en is inmiddels een van de meest gebruikte, betrouwbare en valide intelligentietests voor kinderen van 6 tot en met 16 jaar. De Nederlandse vertaling van de WISC V is uitgevoerd door Marc Hendriks & Selma Ruiter (2018). Vlaamse experts zijn: Mark Schittekatte & Annemie Bos.

De WISC-V sluit ten opzichte van de WISC III beter aan bij de manier waarop er laatste decennium tegen intelligentie aankijken. Volgens Pearson sluit de test beter aan op het zogeheten CHC-model, waarbij fluïde intelligentie, het vermogen om te redeneren in nieuwe situaties, een belangrijke rol speelt. Het VIQ en PIQ zijn in de WISC-V-NL komen te vervallen en vervangen door vijf primaire indexscores. Daarnaast zijn er vijf aanvullende indexscores. Er zijn nieuwe subtests voor visueel-ruimtelijke vaardigheden, fluïde redeneren, werkgeheugen en verwerkingssnelheid toegevoegd. Met behulp van de verschillende indexscores en aanvullende subtests is het mogelijk om een zeer uitgebreide analyse op de onderzoeksresultaten uit te voeren. Nieuw is dat de WISC-V-NL ook met behulp van de iPad kan worden afgenomen. De iPad van de docent en de leerling wisselen de gegevens met elkaar uit.

Verkrijgbaarheid
De test is uitgegeven door Pearson Clinical

Omschrijving
De WISC V geeft een indruk van de algemene intelligentie. De test is opgebouwd uit een aantal onderdelen die een beroep doen op verschillende vaardigheden. Op alle taken (subtests) zijn de opgaven oplopend in moeilijkheidsgraad. Er wordt gekeken tot welk niveau een kind mee kan komen en wanneer het te moeilijk wordt.

Schalen (uitkomstmaten)
De test heeft in totaal 10 kernsubtests en 4 aanvullende of optionele subtests, verdeeld over 5 primaire indexen. De teststructuur is een weerspiegeling van het Cattell-Horn-Carroll model (CHC-model). Er zijn zeven subtests nodig om het totale IQ (TIQ) te bepalen (in blauw). Naast de primaire indexen kunnen er aanvullende indexen worden berekend.

1. Verbaal begrip index
-> Kernsubtests:
Overeenkomsten
Woordenschat
-> Optionele subtest:
• Begrijpen

2. Visueel ruimtelijke index
-> Kernsubtests:
Blokpatronen
• Figuur samenstellen
3. Fluïd redeneren index
-> Kernsubtests:
Matrix redeneren
Gewichten
4. Werkgeheugen index
-> Kernsubtests:
Cijferreeksen
• Plaatjesreeksen
-> Optionele subtest:
• Cijfers en letters nazeggen
5. Verwerkingssnelheid index
-> Kernsubtests:
Symbool substitutie coderen
• Symbool zoeken
-> Optionele subtest:
• Figuur zoeken

Het bepalen van de aanvullende indexen kan aan de hand van onderstaande subtests:

1. Kwantitatief Redeneren:
• Gewichten
• Rekenen

2. Auditief Werkgeheugen:
• Cijferreeksen en Cijfers en letters nazeggen

3. Non-Verbaal:
• Blokpatronen
• Figuur samenstellen
• Matrix redeneren
• Gewichten
• Plaatjesreeksen
• Symbool substitutie coderen

4. Algemene Vaardigheid:
• Overeenkomsten
• Woordenschat
• Blokpatronen
• Matrix redeneren
• Gewichten

5. Cognitieve Competentie:
• Cijferreeksen
• Plaatjesreeksen
• Symbool substitutie coderen
• Symbool Zoeken

Normen
De normeringen van de WISC-V zijn gebaseerd op pen en papier afnames bij 1038 Nederlandse en 395 Vlaamse respondenten tussen april 2016 en juli 2017. Voor Vlaanderen zijn er geen aparte normtabellen.

Cotan beoordeling
De WISC-V-NL is in 2018 beoordeeld door de COTAN, zie voor de beoordeling www.cotandocumentatie.nl.

Hoe wordt de test afgenomen?
De test kan zowel op papier als digitaal worden afgenomen. Voor digitale afname zijn de 9 fysieke blokjes nodig die ook worden gebruikt in de papieren versie. Daarnaast zijn er voor de afname van de optionele subtest Figuur Zoeken ook de papieren responsformulieren nodig. Zowel de papieren als de digitale versie kunnen besteld worden via pearsonclinical.nl.

Mogelijkheden voor scoring
De papieren test kan digitaal gescoord worden via het Roermond Score Programma en via Pearson.

Vergelijkbare tests
De WISC is een speciaal voor kinderen ontwikkelde variant van de Wechsler Adult Intelligence Scale.

Rapportage voorbeeld

https://www.rspscore.nl/wp-content/uploads/2021/04/Voorbeeldrapport_7_WISC.pdf

Link naar publicaties
Verschillen tussen WISC-III-NL en WISC-V-NL
Technisch achtergrond paper WISC-V-NL

Bronvermelding
WISC-V-NL – Intelligentie test voor kinderen – Pearsonclinical.nl – Pearson Clinical & Talent Assessment

NPV-2(-R) (Nederlandse Persoonlijkheids vragenlijst)

Auteurs en uitgever
De Nederlandse Persoonlijkheidsvragenlijst is begin jaren ’70 ontwikkeld door Frans Luteijn (1974) met als doel een ruim aantal persoonlijkheidsbegrippen te meten die relevant zijn voor verschillende praktijkgebieden. De test heeft meerdere versies. De Nederlandse Persoonlijkheidsvragenlijst-2 is de herziene versie van de oorspronkelijke NPV en is herzien door Barelds et al. (2007). NPV-2 is een van de best beoordeelde persoonlijkheidstests in Nederland en ook een van de meest gebruikte tests. In 2014 verscheen de NPV-2-R (herziene versie van de NPV-2).

Verkrijgbaarheid
De test wordt uitgegeven door Boom Testuitgevers.

Omschrijving
De NPV meet een breed scala aan persoonlijkheidseigenschappen. De test kan worden ingezet voor selectiedoeleinden (HRM), maar ook als diagnostisch instrument (ggz, onderwijs). Na een gedegen vooronderzoek kunnen meer gerichte interventies worden ingezet. De NPV kan een groot aantal zaken goed voorspellen die bijdragen om de juiste interventies of behandelingen van problemen te kiezen.

Schalen NPV-2 en NPV-2-R
Alle oorspronkelijke NPV-schalen zijn vervangen door in totaal zeven nieuwe schalen. Iedere schaal bevat twintig items. De NPV-2 bestaat uit 140 items die worden beantwoord op een driepuntsschaal (juist/?/onjuist). Deze zijn evenredig en niet-overlappend verdeeld over de volgende 7 schalen:

1. Inadequatie 
2. Sociale inadequatie 
3. Rigiditeit 
4. Verongelijktheid 
5. Zelfgenoegzaamheid 
6. Dominantie 
7. Zelfwaardering 

De NPV-2-R heeft bij vier van de oorspronkelijke zeven NPV-2-schalen, subschalen. Dit zijn er acht in totaal. Deze subschalen zijn vastgesteld op basis van empirisch onderzoek en vormen een aanvulling op de al bekende NPV-2-schalen. De subschalen kunnen helpen om schaalscores nauwkeuriger te interpreteren. De subschalen zijn:

1. Inadequatie of neuroticisme
    Depressiviteit, Angst
2. Sociale inadequatie of sociale angst
    Verlegenheid, sociale vermijding
3. Ridigiteit
    Ordelijkheid, inflexibiliteit
4. Dominantie
     Leidinggeven, autonomie

Normen
De NPV-2 bevat verschillende normgroepen die zijn opgebouwd naar geslacht, leeftijd en opleiding, en speciale normgroepen met psychiatrische patiënten, somatische patiënten en eerstelijns cliënten. 

De NPV-2-R heeft een aanvullende nieuwe normgroep: Algemeen.

De test kan worden afgenomen vanaf 16 jaar oud. Daarvoor kan de NPV-J (leeftijd: 9 tot en met 15 jaar oud) gebruikt worden.

Cotan beoordeling
De NPV-2 is door de Cotan beoordeeld:
www.cotandocumentatie.nl/beoordelingen/b/14482/nederlandse-persoonlijkheidsvragenlijst-2/
De NPV-2-R is ook door de Cotan beoordeeld: www.cotandocumentatie.nl/beoordelingen/b/14814/nederlandse-persoonlijkheidsvragenlijst-2-r/

Hoe wordt de test afgenomen?
De papieren versie van de NPV-2-R is verkrijgbaar via Boom Testuitgevers. Het is ook mogelijk om de test digitaal af te nemen.

Mogelijkheden voor scoring
De NPV, NPV-2 en NPV-2-R kan worden uitgewerkt via scoreprogramma RSP. Ook zijn er Excel-bestanden in omloop waarmee de scores kunnen worden berekend. Via het RSPscorehulpje kun je de test een aantal keer gratis uitwerken. Boom Testuitgevers ondersteunt papieren scoreformulieren voor handmatige uitwerking.

Rapportage voorbeeld

https://www.rspscore.nl/wp-content/uploads/2021/04/Voorbeeldrapport_4_NPV.pdf 

Link naar publicaties en andere informatie:
https://research.rug.nl/en/publications/handleiding-nederlandse-persoonlijkheidsvragenlijst-2-npv-2

De jeugdversie van de NPV is de NPV-J. Deze is geschikt voor kinderen met de leeftijd van 9 tot en met 15 jaar oud. De NPV-J heeft vijf schalen die deels overlappen met de schalen van de reguliere NPV. Bekijk hier de NPV-J.

 

Autisme-spectrum Quotient (AQ)

Auteurs en uitgever
Oorspronkelijk, in 2001, hebben Simon Baron-Cohen en zijn collega’s van Cambridge Autism Research Centre de Autisme-spectrum Quotiënt (AQ) ontwikkeld om de mate van autistische eigenschappen bij volwassenen te meten. De AQ is vertaald naar het Nederlands en gevalideerd door Rosa Hoekstra en collega’s (Hoekstra e.a., 2008). We behandelen in dit artikel enkel de Nederlandse versie.

Verkrijgbaarheid
De Nederlandse versie van de vragenlijst kan gratis gedownload worden van de website van Annelies Spek (https://www.anneliesspek.nl/aq/).

Omschrijving
De AQ bestaat uit vijftig vragen over het gedrag van de proefpersoon waarop deze antwoorden geeft, kiezend uit vier antwoordmogelijkheden, variërend van ‘geheel mee eens’ tot ‘geheel mee oneens’. Voor een aantal vagen zijn de antwoordscores geïnverteerd. Er wordt onder meer gepeild of er voldoende sociale interactie en interesse is, de graad van repetitiviteit, oog voor details, graad van empathisch vermogen en verbeeldingskracht.

Schalen
Na scoring geeft de AQ resultaten op de volgende schalen:

1. Sociaal inzicht en gedrag
2. Aandacht wisselen / moeite met veranderingen
3. Communicatie
4. Fantasie/voorstellingsvermogen
5. Detailgerichtheid

Bovendien wordt op basis van alle vragen een totaalscore berekend die een waarde oplevert tussen 50 en 200 punten.

Normen
De normen uit 2014 zijn gebaseerd op de gegevens van zowel mannen als vrouwen. Een deel hiervan heeft een diagnose in het autismespectrum. De groepen werden gematcht op leeftijd en IQ. Voor bepaling van het IQ werd de WAIS-III gebruikt. Gedragskenmerken bij ASS verschillen tussen mannen en vrouwen (Spek & Goosen, 2013), waardoor het van belang is dat er in de normering van de AQ rekening mee wordt gehouden. De participanten zijn geworven bij het Centrum Autisme Volwassenen van GGzE te Eindhoven. 

Hoe wordt de test afgenomen?
De test kan op papier worden ingevuld. Er zijn online ook diverse publieke websites te vinden waarop de AQ vragenlijst wordt aangeboden, echter met een waarschuwing dat deze niet bedoeld zijn voor het stellen van een diagnose.

Mogelijkheden voor scoring
De AQ kan handmatig worden gescoord met behulp van de handleiding die op de website van de auteur beschikbaar is. Scoring is ook mogelijk met scoringsprogramma RSP. Er zijn Excel-bestanden in omloop om de AQ te scoren. De test kan ook gescoord worden via het gratis scorehulpje dat kan worden aangevraagd via: www.rsp-score.nl/gratis-scoren.

Rapportage voorbeeld
https://www.rspscore.nl/wp-content/uploads/2021/04/Voorbeeldrapport_2_AQ.pdf 

Link naar publicaties en andere informatie
https://www.anneliesspek.nl/aq/
Tijdschrift ‘De Psycholoog’, artikel maart 2015